Tarihte Bugün: 19 Haziran’da Bilmeniz Gereken 10 Olay

Tarihte Bugün: 19 Haziran’da Bilmeniz Gereken 10 Olay
19 Haziran tarihinde yaşanmış, bilmeniz gereken önemli 10 olayı sizler için derledik.
Son güncelleme: 19.06.2017 / 09:54:47

325 - İznik Konsili toplantısı sona erdi.

İskenderiyeli iki tanrıbilimci olan Atanasyus ve Aryus arasında başlayan tartışma tüm Hıristiyan Kilisesine yayıldı ve İlk Ökümenik (Evrensel) Konsilin İznik’te toplanmasına neden oldu. Atanasyus (ö. 373) ve Aryus (ö. 336) Tanrı Kelâmının olmakla birlikte, Kelâmın doğasını farklı şekilde algılıyorlardı.

Atanasyus’a göre İsâ’da beden alan Kelâm, yani Tanrı Sözü, ezeliydi, yaratılmamıştı ve baştan beri Tanrıyla birlikte idi.

Aryus’a göre ise Tanrı Kelâmı ezeli değildi, Tanrı tarafından, evren yaratılmadan önce ama zaman içinde yaratılmıştı. Aryus’a göre İsâ’da ezeli, yaratılmamış Kelâm değil, bir yaratık beden almıştı.

Tartışma Kilisede uyuşmazlıklara neden olduğundan, hangi ifadenin gerçeğe daha yakın olduğuna karar vermek üzere Konstantin İznik Konsilini topladı.  Konsil Atanasyus’ın ileri sürdüğü formülü onayladı ve  Aryus’unkini reddetti.  Konsilin saptadığı ve imanın kısa özetini içeren Credo (Amentü - İman ikarı)da Tanrı Kelâmının bir yaratıktan değil, Tanrının gerçek doğasından ileri geldiği belirtildi.

1157 Tapınak Şövalyeleri bozguna uğradı, büyük üstatları Bertrand de Blanquefort, komutanları Nur ad-Din Mahmud olan Müslümanlarca esir alındı.

1868 - Mithat Paşa Emniyet Sandığı´nı kurdu.

Mithat Paşa, 1863 yılı Pirot Kasabası'nda (Şehirköylü Kasabası) kurduğu ilk Memleket Sandığı’nı oluştururken Türk gelenekleri arasında zaten var olan ve karşılıklı yardımlaşma esasına dayanan imece geleneğinden esinlenmiştir.

Memleket Sandıkları adını ahşap kasalardan almaktaydı. Sandıkla ilgili işler katılımcı köylüler tarafından seçilen 2’si Müslüman 2’si Hristiyan 4 kişilik sandık eminlerince yönetilmekteydi. Günlük işlemlerin yazıldığı yevmiye defteri, tüm hesapların kayıtlı olduğu defter-i kebir ve eldeki nakit paralar bu ahşap kasalarda saklanırdı. Daha sonraları güvenlik nedeniyle bu sandıkların yerine yöredeki ustalar tarafından demirden yapılan ilkel kasalar kullanılmaya başlanıldı.

1867 yılında "Memleket Sandıkları Nizamnamesi"nin yürürlüğe girmesiyle Osmanlı Devleti'nin her yanında (Rusçuk, Eski Cuma ve Lefkoşe sandıkları ilk örneklerdendir) sandıklar faaliyete başlamış ve uzun yıllar başarıyla hizmet vermiştir.

1862- ABD'de kölecilik yasaklandı.

Yeni keşfedilen Amerika kıtası ve toprakları hem verimli hem de çok büyük alanlara sahipti. Bu sebepledir ki Amerika, bu toprakların sürülebilmesi ve ürün elde edilebilmesi için Afrika’dan binlerce insanı gemilerle Amerika’ya taşımıştır.

Gemilerle getirilen siyahi köleler o kadar kötü şartlarda yolculuk etmişlerdir ki, çoğu yolculuk sırasında ya salgın hastalıklardan ya da yetersiz beslenmeden hayatını kaybetmiştir. 18. yüzyıla gelindiği zaman ise nüfusun çoğunluğunu köleler oluşturmuştur.

Coğrafi keşifler sırasında ilk olarak İspanyol ve Portekizli işgalciler yerli halkı katletmişlerdir. Milyonlarca yerli halk çalışma zorluklarından ve hastalıklardan hayatlarını kaybetmişlerdir. 17.yüzyılda birçok Avrupalı vatandaş bu topraklara yerleşmiştir. Elinden toprakları alınan yerliler köle gibi çalıştırılmıştır. Köle tacirleri getirdikleri köleleri Pazar yerlerinde zincirleyerek satmışlardır.

Koloniler ise tarım alanlarında tütün ve pirinç gibi işlerde işçi olarak kullanılmışlardır. Sömürge devletleri köleler sayesinde büyük oranlarda kazanç elde etmişlerdir. Siyahilerin çalışmasıyla ve fiziksel gücüyle, beyazlar zenginleşmişlerdir.

Kölelik kavramı o kadar yaygınlaşmıştır ki rakamlar hayli şaşırtıcıdır. 1700 yıllarda Virginia’da 16.000 köle varken bu sayı 1770 yılında 187.000’e ulaşmıştır. Köleler kaçmaya çalıştıklarında ise çok korkunç cezalara maruz kalmışlardır.

Kaçan insanlar yakalanıp kol ya da bacakları kesilip kızgın zift içine yatırılır ve daha sonra asılırmış. Bu vahşice uygulamalar, çok fazla günahsız insanın canını almıştır.

Zaman geçtikçe Amerika ve daha birçok ülkede köleliğin kaldırılması için dernekler kurulmuştur. 1804 yılında kuzey eyaletlerinde kölelik yasaklanmıştır. 1807’de İngiltere ve Amerika arasında köle ticaretine son verilmiştir.

ABD’de özgürlük taraftarı bazı eyaletlerde kölelik tamamen kaldırılmıştır. Ama Güney Amerika bu yasaklara karşı çıkmış kölecilik uygulamalarına devam etmişlerdir. Güneyde devam eden köleliğe karşı, kuzey eyaletleri çok sayıda dernek kurmuşlardır. Güney’de köle karşıtı olmanın cezası ise ölümdü. Buradan da anlaşıldığı üzere Güney eyaletleri kararlı bir şekilde köleliğe devam etmiştir.

Kaçan köleler yeraltı demiryolu örgütünün yardımıyla yolculuk etmiş ve saklanmak için ise köleliğe karşı olan vatandaşların ev, ahır ve samanlıklarını kullanmışlardır.

Kölelik Abraham Lincoln tarafından 19 Haziran 1862 yılında tamamen kaldırılmıştır. Köleliğe karşı olan Lincoln, oyları toplamış ve Amerikan Birleşik Devletlerinin 16. Başkanı olmuştur. Lincoln, devletin gelmiş geçmiş en iyi ve en dürüst başkanlarından biri olarak gösterilmektedir.

1910- Babalar Günü ilk kez ABD'de Washington'un Spokane kentinde kutlandı.

Bir Amerikan İç Savaşı gazisinin kızı olan Sonora Smart Dodd, Anneler Günü gibi babaların da bir günü olması gerektiğini düşünmekteydi. Dodd'un babası annelerinin yokluğunda altı çocuğunu tek başına büyütmüştü.

Babasının doğum günü olan 5 Haziran'ın Babalar Günü ilan edilmesi için çalışmalara başlamış ama bu çalışmalar o tarihe yetişemeyerek kutlamalar haziran ayının üçüncü pazar gününe ertelenmiştir.

Babalar Günü ilk kez 19 Haziran 1910'da Washington'un Spokane şehrinde kutlanmıştır. 1924 yılında Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Calvin Coolidge kutlamaları desteklemiş; ama resmi olarak Babalar Günü ilan etmemiştir.

1966 yılında ise o dönemin başkanı Lyndon Johnson, her yıl haziran ayının üçüncü pazarının Babalar Günü olarak kutlanacağını açıklayan bir bildiri yayımlamıştır. 1972 yılındaysa başkan Richard Nixon'ın imzasıyla Babalar Günü yasal olarak ABD'de resmi tatil ilan edilmiştir.

1934 - İlk Türk operası Özsoy Ankara'da oynandı.

Konusu Mustafa Kemal Atatürk tarafından bizzat şekillendirilmiş librettosu Münir Hayri Egeli tarafından yazılmış 27 yaşındaki Ahmet Adnan Saygun tarafından bir ay gibi kısa bir sürede bestelenerek iki ay içinde de sahnelenmiştir.

Yazımı, bestelenmesi ve provaları çok kısa bir sürede şekillenen yapıt, İranlı’larla Türkler’ in aynı soydan gelen kardeş halklar olduğu temasını işler. Operanın ilk sahnelenişi 19 Haziran 1934'te İran şahı Rıza Pevlevi'nin Ankara'ya gelişi ile Ankara Halkevi'nde gerçekleşmiştir.

1953 - Sovyetler Birliği hesabına casusluk iddiasıyla ölüm cezasına çarptırılan Ethel ve Julius Rosenberg çifti Amerika Birleşik Devletleri'nde Sing-Sing hapishanesinde elektrikli sandalyede idam edildiler.

1973- Dünya Sevgi Birliği Madalyası, "Sev Kardeşim" ve "Hayat Bayram Olsa" şarkıları nedeniyle Şenay'a verildi.

2000 - Britanya'da Dover kenti gümrüğünde bir TIR'da ülkeye kaçak girmeye çalışan 58 Çinlinin cesedi bulundu. Ölüm nedeni:Havasızlık.

2012- Hakkında İsveç’e iade kararı çıkan Wikileaks kurucularından Julian Assange, Londra’daki Ekvador Büyükelçiliği’ne sığındı ve siyasi mültecilik başvurusunda bulundu.

YORUMLAR
avatar

Henüz hiç yorum girilmemiş. İlk yorumu siz yazın!