Gürcistan'daki Rus üslerinin akıbetiyle pek çok ülke ve teşkilat yakından ilgileniyor. Amerika ve AB'nin yanı sıra Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) ve Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Antlaşması (AKKA) taraf ülkeleri bu çerçevede akla hemen gelenler.

Tabii hem AGİT üyesi ve hem AKKA taraf ülkesi ve hem de bölgesel askerî dengeler bakımından Türkiye'de bu üslerin akıbetini dikkatle takip etmek zorunda. Birkaç sene öncesine kadar Rusya'nın Gürcistan'da 4 ana askerî üssü vardı: Vaziani, Ahılkelek, Batum ve Gudauta üsleriydi bunlar...

Vaziani üç yıl kadar önce Rusya tarafından tamamen tasfiye edildi. Gürcistan'ın Ermeni nüfusun çoğunlukta olduğu Türkiye'ye yakın Cevahati bölgesinde bulunan Ahılkelek üssü de 5 gün önce geçen çarşamba günü kapatıldı. Bu vesileyle bu üssün kapatılmasının Türkiye bakımından çok önemli olduğuna burada işaret edelim.

Batum üssü de yavaş yavaş tasfiye ediliyor. Nitekim geçen perşembe günü bu üsten bazı askerî malzeme ve silahlar tren vagonları içinde Rusya'ya doğru yola çıktı. Haberlere göre toplam yükleri 900 tonu aşan bu vagonlarda 4 tank, 16 muharebe-keşif-çıkarma aracı, 22 araba ve bazı zırhlı teçhizat var. 34 vagonluk bu katarın perşembe günü Gürcistan-Azerbaycan sınırını geçip Azerbaycan üzerinden Rusya'ya doğru yol aldığı bildiriliyor.

Yine haberlere göre, bu yıl içinde 4 katar Batum üssünden bazı askerî teçhizat ve malzemeyi Rusya'ya, başka bir 4 katar da kalan askerî teçhizatı Ermenistan'daki Rus üssü Gümrü'ye götürecek. Esasen, Ahılkelek üssünden bazı teçhizatın geçmiş yıllarda Gümrü'ye aktarıldığı söylenmişti.

Gümrü üssü malum bizim Kars'ın hemen karşısında bulunan çok önemli bir Rus askerî üssü. Bu üssün diğer adı da 102. Rus üssü. Rusya bu üste hatırı sayılır bir motorlu-mekanize birlik ve çeşitli ağır silahlar bulunduruyor. Esasen, Ermenistan-Türkiye sınırı da bu üs ve burasını kullanan Rus sınır muhafızları birlikleri tarafından kontrol ediliyor. Dolayısıyla Gümrü'nün takviye edilmesi bizi de ilgilendiren önemli bir askerî konu.

Anlattığım sevkıyatlarla tasfiyesi hızlandırılan Batum üssü, Gürcistan ile Rusya arasında varılan mutabakat sonucu 1 Ekim 2008 tarihine kadar kapatılmış olacak. Böylece Rusya Gudauta üssü dışında Gürcistan'daki üslerini en geç önümüzdeki yıl sonbaharında tamamen tasfiye etmiş olacak.

Gudauta üssü ise mutabakat sağlanıncaya kadar faal kalacak bana göre; zira bu üs Gürcistan'dan ayrılıp bağımsızlığını ilan eden Abhazya'da bulunuyor ve bu bölgede ne Gürcistan'ın ne de başkalarının sözü geçiyor.

Moskova kaynaklı bilgilere göre, bugün Gudauta üssünde 400 kadar Rus askerî personel bulunuyor. Bunların yarısı aktif personel yarısı da ya aktif personelin aileleri ya da emekli personelden meydana geliyor. Üste hem saldırı ve hem de nakliye helikopterlerinin yanı sıra başka askerî araçlar, yakıt depoları ve başka askerî amaçlı teçhizat var. Ayrıca önemli bir cephaneliğin de olduğu tahmin edilebilir. Bunlara ilaveten Rusya Gudauta üssünün bir parçası olan Bombora hava üssünü de kontrol ediyor.

Üsle ilgili bu bilgiler sadece tahmini bilgiler; zira ne Rusya ne de Abhazya bu üssün bağımsız yetkililer tarafından denetlenmesine izin veriyorlar. Gudauta üssü ayrıca Amerika, AB, AGİT ve AKKA çerçevesinde ihtilaflı bir konu. Nitekim, 11-15 Haziran tarihleri arasında Viyana'da yapılan olağanüstü AKKA konferansında Amerikan Temsilcisi Daniel Fried başka temsilcilerin de desteğiyle Gudauta üssünü gündeme getirmişti. Esasen 1999 İstanbul AGİT Zirvesi'nde varılan mutabakata göre Rusya Gudauta'yı tasfiye etmeyi taahhüt etmişti; ama bugüne kadar bu taahhüdünü çeşitli gerekçelerle yerine getirmedi; getirmeye de niyeti yok.

Bizi de ilgilendiren Gürcistan'daki Rus üslerinin durumu bugün işte böyle...