Kosova'nın nihai statüsü ile ilgili Ahtisaari Planı iki gün önce bizzat Ahtisaari tarafından taraflara sunuldu. Kosova tarafı planı olumlu karşılarken Sırp tarafı ise hemen reddetme yoluna girdi.

Biz planı daha açıklanmadan geçen hafta bugün ele almış, iki gün önce açıklanan ayrıntıların çoğunu önceden bildirmiştik. Bu bakımdan bugün bilinenleri tekrar etme yerine tamamı hâlâ bilinmeyen, ekleriyle birlikte 60 sayfayı bulan bu geniş ve kapsamlı planda yer alan, Kosova'nın Sırp taraf istese de istemese de bir devlet olmaya doğru ilerlediğini gösteren maddelerinin bazılarını plandaki şekilleriyle vereceğiz. Bunlar şöyle:

Kosova, bölgesinde yaşayan bütün insanların insan haklarını koruyan, geliştiren ve bunları kanun kapsamına alan kanuni ve kurumsal mekanizmaları belirleyecek bir anayasa benimseyecektir.

Kosova, milletlerarası teşkilatlara üye olma hakları dâhil olmak üzere milletlerarası müzakereler yapma ve milletlerarası anlaşmalar sonuçlandırma hakkına sahip olacaktır.

Kosova, çok-etnik yapılı karakterini yansıtacak şekilde bayrak, resmi mühür, milli marş dâhil olmak üzere kendine mahsus ayrı ve milli sembollere sahip olacaktır.

Milletlerarası camia, bu anlaşmayı denetleyecek, izleyecek ve bu anlaşmanın etkili ve yeterli biçimde yürütülmesi için gereken bütün güç ve yetkilere sahip olacaktır.

Kosova toprakları üzerinde mevcut olan ve geleneksel olarak aynı etnik, linguistik (dil) ya da dinî gruba mensup olanlar özel haklara sahip olacaklardır.

Kosova ve Sırbistan; milletlerarası norm ve standartlara uygun olarak kayıp kişilerin akıbetlerini ve kimliklerini tespit edecek, bunlar hakkında bilgi verecek gerekli bütün tedbirleri alacaklardır.

Kosova'daki mahalli yönetimler (belediyeler) sorumluluklarını yerine getirmeleri konusunda mahalli yönetimler arası ve sınır ötesi işbirliği yapma haklarına sahip olacaklardır.

Yeni mahalli yönetim birimleri (belediyeler)in sınırları bu anlaşmanın EK.III maddesinde yer alan hükme göre tespit edilecek, çizilecektir.

Başka şekillerde belirtilen istisnalar dışında Kosova, kanunların yürütülmesi, güvenlik, adalet, kamu güvenliği, istihbarat, sivil acil durumlarda alınacak tedbirler ve kendi tarafındaki sınır kontrolleri konularında yetkiye sahip olacaktır.

Çok etnik yapılı yeni ve profesyonel bir Kosova Güvenlik Gücü (KSF) kurulacak ve bu güç bu anlaşmanın EK.VIII maddesi gereğince belirli güvenlik fonksiyonlarını yerine getirebilecek hafif silahlı bir unsur geliştirecektir.

Kosova Koruma Gücü (KPC), Kosova'nın ihtilaf sonrası ihyası dâhil, amaçlarına ulaştığı için bu anlaşmanın yürürlüğe girmesinden bir yıl sonra lağvedilecektir.

Bu anlaşmanın yürürlüğe girmesinden en çok 9 ay sonra Kosova, bu anlaşmanın hükümleri gereği genel ve mahalli yönetim seçimlerini organize edecek, bu anlaşmanın EK.III maddesi uyarınca yeni mahalli yönetimlerin sınırlarını tespit edecektir. Seçimler ehil bir milletlerarası makam tarafından milletlerarası standartların karşılandığı şeklinde belgelenecek ve onaylanacaktır.

Bu anlaşmanın yürürlüğe girdiği zaman Yugoslavya Federal Cumhuriyeti ya da Sırbistan Cumhuriyeti'ne ait bulunan taşınmaz ve taşınır mallar Kosova'ya geçecektir.

Bu ve başka maddelerin yer aldığı plana göre Kosova tam egemenlik haklarına sahip olmasa da milli bir devletin sahip olduğu vasıflarının çoğu milletlerarası camia tarafından tanınan bir statüye yükselmeye başlıyor. Planın önünde şüphesiz daha uzun, çetrefilli ve zor bir yol var; ama sonuçta denetime de tabi olsa, Sırbistan kabul etmese de Kosova ayrı bir devlet olma yoluna girmiş bulunuyor velhasıl...