- |
|
Çok Okunanlar
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 Aral Aksüyek
CanWest’in Türk Medyasına İlgisinin Ardında Ne Var ?
CanWest’in Türk Medyasına İlgisinin Ardında Ne Var ?
TMSF tarafından 21 Eylül 2005 günü başlatılan Star Medya Grubu’nun satış sürecinin fiilen ilk adımları olan Super FM ve Metro FM radyoları satışlarında en yüksek teklifleri veren medya şirketlerinin % 25 pay ile yabancı ortağı olduğu bildirilen Canwest grubunun Türk medyasına girme konusunda kararlı olduğu bu satışta sergilediği tavırla ortaya çıktı. 18,5 milyon dolarlık muhammen (tahmini) bedel ile satışa çıkarılan Super FM’e yapılan açık arttırmada verdiği ve açık arttırma başlangıç değerinin iki mislini aşan 31,1 milyon dolarlık teklif ile dikkatleri üzerine çeken Canwest grubunun Türk medyasında söz sahibi olmak istediği yolundaki haberler bir yıl öncesinden Türk basınına yansımıştı. Canwest grubu hakkındaki ilk haber 24 Mart 2005 tarihli Sabah gazetesinde yer almış ve Canwest grubunun ismi TMSF tarafından satışa hazırlanan Star TV’nin muhtemel talipleri arasında gösterilmişti.
Canwest Grubunun Dünya Çapındaki Medya Operasyonları
Son yıllarda Canwest grubunun başta Kanada medyası olmak üzere uluslararası medya operasyonlarına girdiği biliniyor. 2001 yılında Kanada medyasında büyük bir ele geçirme operasyonu düzenleyen Canwest ülkede yayınlanan 11 ulusal gazeteyi ve 13 TV şirketini satın almıştı. Grubun Kanada’daki medya operasyonunun gruba maliyetinin 7 milyar doları aştığı ; bu operasyonla grubun Kanada medyasının büyük kısmını kontrol altına aldığı ve bunun Kanada Basın Meslek Kuruluşları’nın “medyada tekelleşme” korkusu nedeniyle ortaya çıkan tepkilerine yol açtığı biliniyor.
2003'ü 2 milyar dolar (2.8 katrilyon lira) ciroyla kapatan Canwest’in geçen yıl İsrail’in önde gelen gazetelerinden Jerusalem Post’un %50 sine talip olması bu şirket ile İsrail arasındaki ilişkiler açısından dikkat çekici bulunuyor.
Canwest Grubu için Yoğun “İsrail Tarafgirliği” Suçlamaları
Canwest’in tüm dünyada Yahudi çıkarlarının keskin koruyucu olmakla tanındığı ve Jerusalem Post gazetesinin grubun bu görüşlerinin en açık dile getirildiği platform işlevini sürüdürdüğü iddiaları Türkiye basınına da yansımıştı.
Kanada medyasının ve özellikle basılı yayınların büyük kısmını ele geçiren Canwest grubu CEO’su Leonard Asper’in yayınladığı bir iç sirküler ile “gazetelerinde asla İsrail’e suçlayıcı hiçbir haber-yorumun yayınlanamayacağı”nı dikte eden duyurusu grubun İsrail tarafgirliğinin açık bir örneği olarak yorumlanmıştı.
Canwest’in “İsrailsever” duruşu ve tavrı Filistin’in bağımsızlığı için çaba gösteren kuruluşlar tarafından dünya kamuoyuna duyurulmuştu. Canwest'in Star TV’yi alarak ülkemizdeki imajı hiç de iyi olmayan İsrail ve A.B.D. yanlısı bir çizgide yayın yapmayı hedeflediği kulislere sızan ilk bilgiler arasındaydı. Canwest’in Türkiye medyasında etkin olma çalışmalarının “Genişletilmiş Ortadoğu Projesi” ile ilgili olabileceği savı, bu durum göz önüne alındığında anlamlı bir iddia olarak öne çıkıyor. Canwest grubunun kurucusu Izzy Asper’in sağ eğilimli İsrail Likud Partisi’nin sıkı taraftarı olduğunun uluslararası literatüre girmiş olduğu dikkate alınırsa bu iddiaların önemsenmesi gerekiyor.
(ilgili linkler: http://www.adbusters.org/metas/corpo/canwestwatch/ http://en.wikipedia.org/wiki/CanWest_Global_Communications http://www.electronicintifada.net/actionitems/20011211.html )
Canwest Grubunun Ülkemizdeki Taşeronları
Mevcut RTÜK yasasının Türk medyasına girecek olan yabancı medya kuruluşlarının sermayesi içerisindeki pay miktarının %25’i aşamayacağı şeklindeki hükmü, Canwest grubunun Türkiye’deki medya operasyonu önündeki en büyük engeller olarak görülüyor.
Ancak Canwest adına Türkiye içerisinde ve dışarısında ticari partner olarak ortaya çıkan Global Menkul Değerler’in sahibi Mehmet Kutman ve Vatan Gazetesi’nin sahibi olan şirketin Yönetim Kurulu Başkanı Zafer Mutlu için bu engellerin aşılmasının hiç de zor olmadığı konuşuluyor. Bu iki etkili isim yanında grubun siyasi karar mekanizmalarına etkili olmasında aracılık rolü üstlenen bir “Başbakan Danışmanı”ndan da söz edilmesi ilginç bir tesbit olarak satış haberlerinin sıcak olduğu günlerde medyaya yansımıştı.
Fatih Altaylı, Hürriyet gazetesinde iken yazdığı bir yazısında bu ilişkiler sayesinde grup adına bazı kişilerin Başbakan R. Tayyip Erdoğan ile görüşebilme fırsatı bulabildiklerini isim vermeden yazmıştı.
Bu aracıların aynı grup adına , bir ara Star TV’nin satışından umut kesilince teknik altyapı olarak Star TV’den geri kalır yanı olmadığı bilinen TGRT’nin satın alınmasına aracılık etmek üzere Enver Ören ile temasa geçtikleri de basına yansıyan haberler arasında idi.
Yabancıların Önündeki Yasal Engeller
Canwest grubu ve Türk medyasına girmek isteyen Murdoch grubu gibi yabancı basın tröstlerinin önündeki en büyük engel olarak RTÜK Kanunu'nun 29. Maddesinin 1. fıkrasının (h) bendi gösteriliyor. Buna göre "Bir özel radyo ve televizyon yayın kuruluşunda yabancı sermayenin ödenmiş payı yüzde 25'i geçemez".
Yabancıların Türkiye medyasında sahipliğini kısıtlayan bu maddenin değişmesi ve sermaye kıstlamasını tamamen kaldırarak ulusal kanalalrın 1/+’ünün yabancı sermayeli medya kurumlarına satışıı mümkün hale getiren değişiklik geçtiğimiz yasama yılında AKP içerisinden Nevzat Yalçıntaş ve Ertuğrul Yalçınbayır gibi önemli isimlerin muhalefetine rağmen TBMM’den geçirilmişti.
Cumhurbaşkanı Veto Etmişti
Ancak yabancılara Türk medyasının kapısını neredeyse ardına kadar açan bu yasa değişikliği Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından ‘Bir TV kanalının tümünü yabancıya satmak ulusal çıkarlara aykırı’ bulunması şeklindeki veto gerekçesiyle geçtiğimiz Nisan ayı başında TBMM’ye iade edilmişti.
AKP’de Kafalar Karışık
Önümüzdeki yasama yılında bu yasa değişikliğinin yeniden gündeme getirilip getirilmeyeceği ve konuyu Anayasa Mahkemesi’ne götüreceğini açıklayan CHP’nin başvurusu halinde sonucun ne olacağı konusunda iktidar çevrelerinin de bir kafa karışıklığı içerisinde olduğu gözlemleniyor.
Yabancıların Türk medyasındaki sermaye kısıtlılığına son veren yasa teklifi geçtiğimiz Mart ayında TBMM’de görüşülürken bazı kişi ve grupların milletvekilleri arasında yabancılara “medya satışı ile hazineye 8,2 milyar dolarlık bir taze para girebileceği” temalı bir ikna kampanyası yürüttüğü kulislere yansımıştı.
Bu kampanya yürütülürken işbaşında olan Fatih Karaca’nın RTÜK Başkanlığı döneminde Star TV’nin Türkiye üzerindeki “penetrasyon oranları” gibi bazı önemli teknik ayrıntıların “insider trading” tarzında bazı gruplara servis edildiği haberleri de RTÜK’te sıkıntıya yol açmıştı. O günlerde Türk medyasının ¼’ünün satışı ile 8,2 milyar dolarlık bir tutarın hazineye girişinin imkansız olduğu ilgili bürokratik çevrelerce dile getirilmiş ve başta CHP yetkilileri olmak üzere siyasilerin ülkenin bağımsızlığı ile ilgili bu kampanya konusunda dikkatleri çekilmişti.
Türkiye’nin en güçlü mali ve teknik yapıya sahip 4 televizyon kanalından birisi olan Star TV’nin bugünlerde TMSF tarafından 155 milyon dolar muhammen bedelle 26 Eylül 2005 günü satışa sunulacak olması da 8,2 milyar dolarlık bu rakamın ne kadar tutarsız olduğunu ve tamamen manuplasyon amaçlı olarak telaffuz edildiğini ortaya koyuyor. National Post Canwest Grubu Televizyonları : Kanada Avustralya Yeni Zelanda
( daha geniş bilgi için http://www.canwestglobal.com/ ) Kaynak: turkdirlik.com Bu makale toplam 2438 defa okunmuştur.
|
RÖPORTAJ
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||