---

‘SOYKIRIM’ tasarısı ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nde Başkan Berman’ın üstün çabalarıyla, ancak tek oy farkıyla kabul edildi.

Önce şu satır başlarını tespit edelim:

- Türkiye lehine hareket edenler de 1915 olayının ‘soykırım’ olduğuna inanıyor fakat Türkiye’nin stratejik önemini gözeterek lehimize davranıyorlar. Yani ‘entelektüel faktör’ aleyhimizedir.

- Obama ‘denge’ siyaseti yaptı, Türkiye lehine müdahale etti ama son anda! Gül’e telefon açarak “Protokolleri hızlandırın” dedi... İki tarafı da idare etti! Obama’nın böyle davranmasında iç politika hesaplarıyla birlikte stratejik ve ‘entelektüel’ faktörler etkili oldu. Bayan Clinton daha samimiydi.

- Daima bizi destekleyen Yahudi lobileri bu defa pasif kaldı. Erdoğan ünlü “one minute” çıkışını yaptığında, ben, bu faktörü gözeterek “Başbakan’ın tavrında doğrularla yanlışlar iç içe” diye yazmıştım. (Milliyet, 31 Ocak, 3 Şubat 2009).

- Azerbaycan’ın karara tepki göstermesi çok sevindirici. Ancak maalesef lobi çalışmaları sırasında Azerbaycan pasif kaldı. Gönül isterdi ki mesela defalarca Türkiye’ye gelen sevgili Ganire Paşayeva ve arkadaşları Washington’a da gidip tasarı aleyhine temaslar yapsaydılar.

Protokoller’in rolü?

‘Soykırım’ tasarıları 2000, 2005 ve 2007 yıllarında komitelerden daha yüksek oylarla geçmişti. Bugünkü şartlarda farkı tek oya indirmek, Sayın Şükrü Elekdağ’ın da belirttiği gibi, Türkiye için başarıdır. Dahası, tasarı Temsilciler Meclisi Genel Kurulu’na bile gitmeyecek, ‘kadük’ kalacaktır.

Bu ‘başarı’da, stratejik faktörün yanında, Ermenistan’la imzalanan Protokoller’in de Türkiye’nin elini güçlendirdiği anlaşılıyor. Mesela Bayan Clinton tasarının reddedilmesini isterken bu faktörü özellikle vurguladı...

Şükrü Elekdağ’ın NTV’de Can Dündar’ın Canlı Gaste programında söyledikleri tam fotoğrafı ortaya koyuyor:

“Buna bir başarı olarak bakmak lazım. 23/22’yi tutturmak, tasarı geçmiş olsa da başarı... Neden böyle oldu? Burada bu konuşan Amerikalı milletvekillerinin açıklamalarından çıkarmak lazım. Bunlardan çoğu dedi ki ‘Ermenistan ile Türkiye arasında bir uzlaşma süreci var ve bu uzlaşma süreci de devam ediyor, bu sebeple bu uzlaşma sürecini berhava etmeyelim. İki taraf görüşsün ve bir noktada anlaşsın’ diye Türkiye lehine oy kullananlar oldu...”

Evet, Protokoller böyle elimizi güçlendirdi ama bundan sonra “Hadi TBMM’de onaylayın” diye üzerimizdeki baskılar artacaktır. Ama buna karşı Türkiye’nin “stratejik” kozlarından başka yine Protokoller’le ilgili kozları da var...

Elimizdeki kozlar

Evet, Sayın Elekdağ’ın da Canlı Gaste‘de belirttiği gibi, Protokoller’in Türkiye’ye sağladığı kazançlar vardı, Ermenistan Anayasa Mahkemesi “Türkiye’nin müzakere ederek oluşturduğu bütün protokolleri değiştirdi, kazançları ortadan kaldırdıÖ”

Türkiye de bu durumda Protokoller’in sakatlandığını, yürümeyeceğini açıkladı.

Şimdi “Protokoller’i onaylayın” diye baskılar geldiğinde, Türkiye bu şekilde “Protokoller’i sakatlayan Ermenistan Anayasa Mahkemesi’dir”, önce onu düzelttirin diye karşılık verecek.

Ve elbette başta ABD, Rusya ve Fransa olmak üzere Türkiye, Karabağ sorununda çözüm yolunun açılması için de Ermenistan’a baskı yapılmasını isteyecek.

Oylamayı bir oyla kaybettik ama Türkiye hâlâ stratejik, diplomatik açıdan ve ‘ahdi hukuk’ yönünden önemli kozlara sahiptir.

Uzun ince yolda devam...

Milliyet