---

13 Nisan 2005'te Cumhurbaşkanı Sezer Şam'a gidecekti. Bundan bir ay önce yani 14 Mart 2005'te dönemin Ankara Büyükelçisi Eric Edelman, Sezer'in Suriye'ye gitmemesi gerektiğini tehditkar bir ifade ile söyledi.

Medyada çok tartışılan bu sözler hükümetin tepkisi ile de karşılaşınca sömürge valisi gibi davranan Edelman, Ankara'dan ayrılmak zorunda kaldı ve Sezer Şam'da büyük bir coşku ve sevgiyle karşılandı.

Amerika'nın şimdiki büyükelçisi James Jeffrey ise Edelman'ın başına gelenlerden ders almayarak çok daha hassas bir konuda 'değerli' görüşünü belirtmekten çekinmemiş.

İlk devlet hizmetine Amerikan ordusunda başlayarak tüm dış sorunların askeri yöntemlerle çözme telkinleri alan ve Ankara'ya gelmeden önce Bush'un Ulusal Güvenlik danışman yardımcılığına kadar yükselen Jeffrey'ye göre ''Türkiye'de ordunun sivil hayata müdahalesi ve sivil politikaların şekillendirilmesindeki rolü azaltılmalı hatta tümüyle ortadan kaldırılmalıdır.''

Ülkede yaşanan ve Türk halkının demokratik iradesi belirlenecek olan son gelişmeler göz önünde bulundurulduğunda Jeffrey'nin patronluk taslayan bir eda ile söylenen bu sözleri 'bağımsızlık ve egemenliğin değerini bilen liberal ve demokrat'' Amerikan hayranı aydınların hiçbir tepksine neden olmazken Dışişleri Bakanlığı 'Beyanının diplomatik teamüllere aykırı olduğunu' söyleyerek Jeffrey'yi yumşak bir şekilde protesto etti.

Zamanlamasına bakıldığında Büyükelçi Jeffrey'nin sözleri bence çok önemli. Gün gelecek çok ince hesaplarla söylendiği belli olan bu sözlerin ne anlama geldiğini hep birlikte göreceğiz.

Yapan generallerden bile önce 12 Eylül darbesini dünyaya duyuran Amerikalılar şimdi askeri darbelere, askerin sivil hayat ve siyasete karışmasına karşılar.

Çözülmesi pek kolay olmayan garip bulmaca!

Kavranması zor ve sırları bol bir çelişki?

6 Mayıs 2003'te Birand ve Çandar ile sohbet eden dönemin ABD Savunma Bakan Yardımcısı Wolfowitz 'Askerlerin 1 Mart tezkere sürecine neden müdahele etmediğini ve AK Parti hükümetine karşı neden bir şeyler yapmadıklarını' sinirli bir şekilde sorgulayıp anlatmıştı.

Bundan iki ay sonra yani 4 Temmuz 2003'te Amerikalılar kendi bağımsızlık günününde sembolik ama anlamı çok büyük olan bir davranışla Kuzey Irak'ta 11 Türk askerinin kafasına çuval geçirmişti.

Şimdi gelelim büyük çelişkilere...

11 askerin kafasına çuval geçiren Amerikalı General Odeirno geçen hafta Ankara'ya gelerek Türk ordusu ile işbirliği olanaklarını konuştu.

Jeffrey ise Türk ordusunun hiçbir işe karışmaması gerektiği fetvasını verirken ABD Savunma Bakanı Gates aynı gün Ankara'da Türk ordusunun İran, Irak, Afganistan ve diğer yerlerde ABD ordusuna yardımcı olmasını istiyordu. Yani Gates ve onun büyükelçisi Jeffrey'ye göre iç politikada hiçbir şeye karışmaması istenilen Türk ordusu yoğun ve yalnızca Washington'ın emrinde olmalı.

Başta Latin Amerika ve Afrika olmak üzere dünyadaki tüm askeri darbelerle bölgemizdeki anti-demokratik dikta iktidarların arkasında olan ve şimdiye kadar Türkiye'deki tüm askeri darbe ve müdahaleri destekleyen, bir zamanlar Türkiye'nin dört bir yanında onlarca askeri üs kuran, Türk ordusunu başta Kore olmak üzere CENTO'da, Bağdat Paktı'nda, NATO'da kullanan ve 60 yıllık ikili ilişkiler döneminde hep askerlerle iş bitiren Washington şimdi her ne hikmetse Irak, Afganistan ve İran konularında yardımını istediği Türk ordusundan iç konuları bırakmasını ve yalnızca kendi hizmetinde olmasını istiyor ya da daha kibar bir ifade ile öyle temenni ediyor. Zamanı gelince bu hikmetin sırrını da öğreneceğiz.

Çünkü genel ve bozulmaz kural olarak Amerikalılara asla güven olmaz.

Huylu ise tüm terapilere ve psikolojik tedavilere rağmen asla huyundan vazgeçmez. Bu kuralın ne denli doğru olduğunu görmek ve anlamak istemeyenler lütfen ABD'nin tüm dünya politikalarına değil yalnızca Türk-Amerikan ilişkilerindeki son 60 yıllık gelişmelerine baksınlar.

Yok eğer bu da yetmez diyeceklerse o zaman Amerikan Süperman'leri bile onları kurtaramaz.

Yaşayanlar mutlaka bunu görecektir.

Akşam