---

Malatya’da geçen çocukluk ve ilk gençlik yıllarımda, hüzünlü bir uzun havanın sözlerini hatırlıyorum: ‘Gardaş bayramınız mübarek olsun!’ K’lerin yumuşatılarak G yapıldığı, ancak muhtevasındaki kardeşlik, mertlik ve azıcık da kabadayılık kokan havanın eksilmediği ‘gardaş’ hitabını; incelmiş fakat kazandığı nezaket ile beraber sanki içtenliğini kaybetmiş, İstanbul Türkçesi’ndeki ‘kardeş’ kelimesi ile karşılaştıramazsınız. Birincisi, Anadolu’nun samimiyetini, ikincisi ise kimliksiz bir hümanizmin evrensel monotonluğunu çağrıştırır.

***

Kim ne derse desin, Türküyle, Kürdüyle, Arabıyla, Çerkeziyle, Sünnîsiyle, Alevîsiyle vb. unsurlarıyla Türk Milleti’nin bölünmez parçaları olan insanımızın yüzde 99’unun ortak kimliği ‘Müslüman Kimliği’dir. Zira milletimizin hayat tarzı ve değerleri bu kimlikle şekillenir. Esasen kültürümüzün müşterekliğinin kaynağı da İslâmiyet’tir. Lâik devlet yapısı içerisindeki siyasî ve hukukî kimliğimiz olan ‘Türk Vatandaşı Kimliği’ de resmen bağlayıcı olan önemli bir kimliğimizdir. Ancak, ‘Türkiye’nin çimentosu’ İslâmî değerlerdir.

Türkiye’nin birlik ve bütünlüğünün sırrını ortak inançlarda aramak lâzımdır. İnanç beraberliğinden

kaynaklanan sevgi bağı, toplumumuzdaki bağların en güçlüsüdür.

Bizim insanımız özellikle dinî günlerde, kandillerde, Ramazan’da ve bayramlarda kelimenin tam mânâsıyla sarmaş dolaştır. Dinî ve buna bağlı olarak millî birlik heyecanı en çok bayramlarda yaşanır. Bayramlarımız, sadece dinî duyguların değil, beraber yaşama arzusunun yoğunlaştığı demlerdir. Rahmetli Yahya Kemâl’in, ‘Süleymaniye’de Bayram Sabahı’ eserinde terennüm ettiği gibi, ‘Kendi gök kubbemiz altında bu bayram saati’ni yaşamak ne güzeldir...

***

Gönüller bayramın potasında eriyerek birleşir. Ne dil farkı kalır, ne de etnik dayatmalar görülür.

Bir tarafta, ‘Gelini gelini Türkmen gelini’ diye türkü çağıranlar vardır.

(İsterseniz bunu ‘Gelini gelini Kürdün gelini’ diye de söyleyebilirsiniz). Diğer tarafta, ikisinin sevgiyle harmanlanmışını dinlersiniz. Çocukluk günlerimde Malatya Belediyesi’nin önünde davul zurna eşliğinde halay çekerdik:

‘Lorke lorke lorke lorke, eshartiney lorke

Ayran içmiş, garnı da şişmiş

eshartiney lorke’

Çok sevdiğim Siirtli bir dostumun,

yaşlı annesiyle bayramlaşırken ‘İyd

mübarek!...’ (Arapça bayramın

mübarek olsun) diye tatlı tatlı

seslenişini de hiç unutmuyorum.

İşte, bu ülke bizim Türkiyemiz, hepimizin Türkiyesi, cennet vatanımız!...

***

Ramazan Bayramı sabahı, inşaallah erkenden uyanacağım; oğlum ve torunumla Bayram Namazı’nı, rahmetli Menderes’in kazandırdığı ve rahmetli Özal’ın hizmete açtığı Ankara Kocatepe Camii’nde kılacağız. Namazdan sonra gidip Hacı Bayram-ı Velî Hazretlerini ziyaret edeceğiz. Sandukasının

başında, ‘Hamd-u senâlar, hamd-u senâlar/ Yâr ile bayram kıldı bu gönlüm’ dediğini işitir gibi olacağız.

Namazdan sonra evlerimize dönüp bayramlaşmanın tadını uzun uzun anlatmama lüzum var mıdır bilmiyorum.

Lâkin, bu zor geçim şartlarında alınabilmişse, bayramlıklarını giyip el öpmek üzere sıralanan cennet yüzlü çocuklarımızı kucaklamanın, büyüklerimizin hatırını sormanın sevincini ve heyecanını yaşayabilmek ne güzel değil mi?

Bu sabah Bayram Namazı’nda, Büyük Itrî’nin bestelediği, bu gök kubbenin duyduğu en ulvî ve güzel nağmelerle tekbirler getirip ruhumuzu yıkamış; namazdan sonra cemaatle beraber sıraya dizilerek bayramlaşmış ve gerçek kardeşliğin hazzını tatmışsınızdır.

Orada ‘Gözüm üstüne!’ diyenle ‘Ser çava!’ diyenin gönlü birleşmiştir. Orada, ‘Ulu mâbedde karıştım vatanın birliğine’ (Yahya Kemal ) düsturu vardır ve bu düstur sevgiyle kalpleri doldurmuştur.

Orada bin yıllık bir ortak kültür ve medeniyetin hikâyesi hurûşandır...

***

Gardaş bayramınız mübarek olsun!..