Bu yazıyı okumadan önce, arşivdeki iki yazımı okumanızı rica ediyorum: 18 Aralık 2007 tarihli “Kuzey Irak’ta vassallığımız hayırlı olsun” ve 8 Şubat 2009 tarihli “Erdoğan+Obama: BOP asıl şimdi…” İki yazıyı sentezleyecek olursak özetle şunları iddia etmiştik:

ABD ve Türkiye arasında Ortadoğu ekseninde yeni bir işbirliği doğacak. Bu işbirliğinin ilk somut çıktısı Kuzey Irak’ta yaşanacak. Türkiye bölgede ABD’nin çizdiği sınırlar içerisinde belirli bir egemenlik alanına kavuşacak. Bir anlamda vassal pozisyonuna kavuşacak.

ABD’nin bölgede ekonomi ve güvenlik gibi belirleyici konularda dostluğundan şüphe etmeyeceği ancak bölge siyasetinde daha etkin bir Türkiye’ye ihtiyacı var. Türkiye izlediği neo-liberal piyasa dostu politikalarla ekonomide, bir NATO ülkesi olarak da güvenlikte güvenilir bir dost pozisyonunu ispatladı.

Soğuk Savaş sonrası paradigması gereğince böylesi bir agent’ın rolü statik değil dinamik olacaktır. Örneğin, bölgede İran ve Suriye’yi dengeleyici bir pozisyon alması beklenir. Bunun için Türkiye’nin Arap sokaklarının kalbini kazanması gerekiyordu. Başbakan’ın Davos’taki ‘One minute’ duruşu ve ardından ABD-İsrail ekseninin son derece anlayışlı tutumu başka nasıl değerlendirilebilir?

Önümüzdeki bir ay içerisinde Başkan Obama’nın Türkiye’yi ziyaret edecek olması, yukarıda savları güçlendiriyor. Eğer Türkiye elindeki kartları doğru oynarsa bölgede başat bir güç olabilir. Öncelikle de Kuzey Irak veya yeni bir söylemle ifade etmek gerekirse ‘Anadolu’nun Güney Coğrafyası’nda… ABD’nin çekilme sürecinin başlamış olması… Yaşanılan küresel ekonomik kriz… Petrol fiyatlarının görece değer yitirmesi… Kuzey Irak yönetimi ile ilişkilerin yumuşaması… Bütün bu faktörler bir arada değerlendirildiğinde Türkiye’ye Kuzey Irak’ta önemli bir siyaset alanı açılıyor.

Masada ekonomik, diplomatik ve kültürel kartlarımızı doğru oynarsak Kuzey Irak coğrafyasının pratik anlamda Türkiye’nin yaşam alanı olduğu ve bunun yapısallaştığı bir süreç başlayabilir. Yanlış hamlelerin bize faturası her zamanki gibi istikrarsızlık olacaktır. Argo tabirle bu süreçte Pars da olabiliriz, merkep de… Ya ‘Aslan olma ihtimali’ diye soracak olursanız. Sanırım onun için daha bayağı bir süreye ihtiyacımız olacak.