HASAN ÖZEL/ NEW YORK

Tüm dünyanın pür dikkat izlediği ABD’nin yeni başkanı Barack Obama yeni ulusal güvenlik takımını Pazartesi günü açıkladı. Buna göre Dışişleri Bakanı Hillary Clinton, Savunma Bakanı Cumhuriyetçi Robert Gates, Adalet Bakanı Eric Holder, BM Daimi Temsilcisi Susan Rice, Ulusal Güvenlik Danışmanı emekli NATO Komutanı James Jones, İç Güvenlik Bakanı ise Arizona Valisi Janet Napolitano oldu. Bu takımı nasıl anlamlandırmak gerekir?

Obama ulusal güvenlik takımı ile partizan değil, her kesime açık bir ulusal güvenlik çizgisini izleyeceğini göstermiş oldu. Napolitano, Jones, Holder ve Rice Obama’nın seçim döneminde kendisine destek veren ekipten. Ancak Rice’ın yanına ulusal güvenlik danışmanı olarak Anthnoy Lake gibi enternasyonalist bir müdahaleci ismin konulması, ABD’nin Sudan başta olmak üzere yeni maceralara girebileceğini gösterebilirdi. Ancak Jones’un gelmesi dağılımın eşit olacağını gösteriyor. Zira NATO tecrübesi olan Jones hem Avrupa güvenliği ile ilgili hem de güvenlik algısında Lake gibi müdahaleci değil.

Gates isminin öne çıkması ise ABD’nin Ordu ile düzeyli bir ilişki kuracağını, orduyu yanına çekerek çatışmaya değil uzlaşmaya gideceğini gösteriyor. Obama Ordu’yu karşısına alsaydı ne Afganistan’da ne de Irak’ta istediklerini yapamaz, içeride kaybedeği enerjiyle gereksiz bir sürtünmeye yolaçabilirdi. Bunu reddeden Obama tam anlamıyla pragmatist olduğunu, siyasete ilkesel düzeyde değil, pragmatist düzeyde yaklaşacağını açıklamış oldu. Şu ana kadar 8 başkanla çalışan Gates de bu çağrıya kulak vererek ulusal uzlaşma hükümetinde yer alacağını ilan etti. Böylece Obama cumhuriyetçilerle uğraşmayarak enerjisini dışarıya aktaracak.

Clinton tercihi ise Obama’nın parti içinde çatışma aramayacağının sinyali. Clinton ile mücadelesi Demokrat partiyi olumsuz etkileyen Obama, Kongre ve Parti’deki Demorkatların topyekün desteğine ihtiyacını olacağını biliyor. Clinton tercihi ise bu Kongre desteğini sağlama çabasından ibaret. Obama Kongre desteği karşılığında Clinton’ı onore etmiş oldu. Ayrıca Rice ya da Samantha Power gibi bir ismin öne çıması Obama pragmatizmini ilkelere kurban edebilirdi. Böylece bundan da kaçınılmış oluyor.

Eric Holder tercihi ise Obama’nın öncelikle ABD’nin haklar ve özgürlükler konusunda başta Guantanamo ve insan hakları olmak üzere ciddi değişiklikler yapacağına işaret. Etkili bir dış politika için ABD’nin dünyadaki ahlaki standardını düşüren olumsuz imajdan kurtulunması gerektiğine işaret ediyor. Ayrıca holder’ın yapacağı müdahaleler Obama’ya yönelik içerideki sol kanat eleştiriyi de kontrol altına alacak.

Janet Napolitano ise ABD’nin en önemli iç güvenlik sorunu olmaya aday Hispanik sorununu uzlaşma ile çözmeye çalıcağını gösteriyor. Hispaniklere yönelik kucak açan tavrıyla bilinen Napolitano ile, Samuel Huntington tarafından potansiyel tehlike olarak görülen Hispanikler içerilerek etkisiz hale getirilmeye çalışılacak. Bu Obama’yı hem ülke içinde rahatlatacak, hem işgücü sorununu çözecek hem de oy potansiyeli gittikçe artan hispanikleri partisine bağlayak. Zira 2012 seçimlerinde Hispanik oyları çok daha etkili olacak.

Sonuç olarak Obama’nın naif değil realist bir başkan olacağı yaptığı tercihlerle ortaya çıktı. Şimdi sıra bunları iş başında görmeye gelecek. Bakalım kağıt üzerinde son derece güzel duran bu proje gerçekten işe yarayacak mı?