"Tek işlevi bastırmak olsaydı, iktidar kırılgan bir şey olurdu."

M. Foucault

İktidara aşık olmayın.

Çünkü sizi daima aldatır. Yani bu aşk, budalaca bir denklemin ortasında sürekli aldatılan taraf olmaktan öteye taşımaz sizi. Zira, tutkuyla bağlandığınız bu “şey”, aslında hani öyle elinde göz alıcı, zengin işi bir buket çiçek ve yüzünde maskesiyle sizi tavlamaya çalışan bir canavardan öte bir şey değildir. O nedenle, hakkınızda en hayırlısı bu aşktan kaçıp kurtulmayı denemek olacaktır.

Kaçıp kurtulmak çok kolay değil, çünkü iktidar her yerdedir, üstelik her zaman cismani bir forma da sahip değildir. Ve sadece okul yıllarımızda öğretmenin not defterine düştüğü bir rakamla, tepemize inen sopalarla – siz gerçekten de sadece oradan geçiyor olabilirsiniz, lakin ben bundan bahsetmiyorum-, veyahut amirimizin-patronumuzun önünde heyecanla iliklediğimiz ceket düğmelerimizle sınırlı kalmamış, tüm benliğimizi ele geçirmiştir. Para, kariyer, güvenlik… Allah’tan ötesine duyulan her aşk, birilerinin yada bir şeylerin iktidarının akıllarımıza ve kalplerimize attığı o tohumların yeşermiş halidir nihayetinde.

Ve, eğer kendinizi bir saklambaç oyununun kahramanlarından birisi olarak farz ederseniz, etrafınızdakileri durup dinlenmeksizin; Sobe, sobe, sobeleyebilirsiniz.Hayır, bunu yapmak için Proudhon gibi anarşist bir düşünür olmanıza falan da gerek yoktur. Siz düşüncenin önüne gelen tüm ekleri cümleden atıp, sadece düşünseniz de kafi. Zira düşünebilmek, günümüz insanının mucizesidir. Düşünebilmek, ama gerçekten düşünebilmek, iktidarların panzehiridir.

Bu yüzden, iktidara aşık olmaktan vazgeçin. Zira şefkatinde dahi Marquies de Sade gibi sadistçe bir anlam gizlidir. Ve düpedüz hayırsız bir eşe benzer, sürekli ihanete uğrarsınız. Aşkınızın ilk senesinde de, ilerleyen zamanlarda da habire aldatılır, aldatılır, aldatılır durursunuz.

O nedenle, her tür iktidardan lanetli aşkından uzaklaşmak için, belki de hayatta yapılması gereken tek şeydir düşünmek. Düşünmek ve düşündükçe düşüncelerimize, sığınmak. Başlarda pek sıradan gibi gelen ama üzerine biraz kafa yordukça, tıpkı Süleyman’ın hazineleri gibi ışıl ışıl parlamaya başlayan düşüncelerimizle hayat bulmak. Bunlar, iktidarın sızmaya muktedir olamadığı yegane alanlardır. Düşüncelerimiz, kurtarılmış bölgelerimizdir, zira iktidar, sadece düşüncelerimizde etken değil de edilgendir.

Kurtarılmış bölgelerimize sığınarak, her şeye yeni baştan başlamak pek ala mümkün. Bu zamana kadar okuduğumuz tüm iyi kitapları –evet kötü kitap da vardır-, öğrendiğimiz tüm gerçek bilgileri, ifsad olmamış inanç kırıntılarımızı birleştirerek, ortak bir paydada buluşabiliriz. Bunun hani öyle çok da ütopik bulunacak bir tarafı yok. Zira ideolojiler birbirine düşmandır, düşünceler ise daima dost. Mesela ben şimdi, bir düşüncemi açık ederim, benden en nefret eden insan dahi, bana hak verir zira o da muhtemelen aslında aynı şeyi düşünüyordur. O nedenle, ortak bir paydada buluşarak, İslam düşüncesinin karşısına duvar örmüş kapitalizmin yani gücün ve zulmün iktidarının göğsünde delikler açabiliriz.

Bu nasıl mı olacak? Evet iktidar mücadelesi insanlarda son derece karışık bir hal almışken, örneğin karıncalarda, mesela 50 tane karınca içinde bile 30 tane lider bir arada kavgasız gürültüsüz yaşamayı başarabiliyormuş. Hikmetinden sual olunmaz, karıncalar kim bilir belki de, gören gözlere örnek teşkil etmeleri için bile yaratılmış olabilir.

Bu yüzden, şu çok ütopik görünen bir araya gelme hayalimize devam edelim. İnsan aklı ve gücüyle mukayese edildiğinde, bir hiç olan karıncaların bir arada yaşama yöntemlerine öykünelim yani hiç kimse doyduğundan fazlasını tıkınmaya çalışmasın. Her şeye en baştan başlarsak, o büyük düşü belki tekrar yakalayabiliriz.

Yorulup, usanmadan ve asla “uslanmadan”, zorbaların ve tüm kötülüklerin iktidarının da ortadan kalkabileceğini düşünebiliriz. Her düşüncemizin önüne, müstehzi bir edayla dikilen iktidarlara rağmen mücadelenin, çoktan vazgeçilmiş bir hayal olmadığını herkese gösterebiliriz. Muazzam büyüklükte bir eşitlik düşünün ve dünya üzerinde mazlum olan kim varsa, bunları kurtarma hayalleri kurmanın, hani öyle gerçekte gösterilmek istendiği gibi salakça düşünceler olmadığını, haykırabiliriz.

Evet çağın dini iktidarların elinde şekilleniyor. Ama ne yani, aradan çok zaman geçti, devirler değişti ancak bizim 1400 sene önceki inancımız da değişmedi herhalde… Biz buna inandık…

* İktidara aşık olmayın – M.Foucault