Bu hafta Rusya, bugün en iyi bilinen markalarından birinin 15. yılını törenlerle, gösterilerle, başkent Moskova'nın duvarlarına, tabelalarına asılan dev posterlerle ve Kremlin Sarayı'nda ünlü pop starların şarkı söylediği, Devlet Başkanı Vladimir Putin'in ve seçilmiş selefi Dimitri Medvedev'in de katıldıkları görkemli bir partiyle kutladı.

Kutlanan bu marka, tahmin edileceği gibi Rus enerji devi Gazprom. Putin'in övgü dolu mesajıyla bizzat kutladığı Gazprom, bugün Sovyet dönemindeki gücünü defalarca aşmış, bir dünya markası haline dönüşmüş bir şirket.

Gazprom, bugün dünyanın en büyük doğalgaz şirketi sayılır. Jeolojik aramadan üretime, iletimden depolamaya, işlemeden pazarlamaya kadar doğalgaz ile ilgili bütün faaliyetleri yürütüyor.

Şirket, bugün dünyanın en büyük doğalgaz rezervlerine sahip bulunuyor. Global bakımdan yaklaşık yüzde 17, Rusya bakımından ise yüzde 60-70 arası bir rezerve sahip olduğu söyleniyor. Toplam rezervinin 29,85 trilyon metreküp olduğu tahmin ediliyor. Bu rezervin bugünkü dolar bazındaki değeri de 190 milyar civarında sayılır.

Doğalgaz üretimindeki payı global bazda yüzde 20, Rusya bazında ise yüzde 85 civarında seyrediyor. Şirket 2006 yılında 556 milyar metreküp doğalgaz çıkarmış. 2007 yılında ise bu miktar 548,5 milyar metreküp. Bu da şirkete göre, Avrupa'da yaşanan tüketim azalmasından dolayı meydana gelmiş.

Şirket bugün dünyanın en büyük doğalgaz iletim-dağıtım hatlarına da sahip bulunuyor. Bu hatlar yaklaşık 160 bin kilometre uzunluğunda ve bunlarla şirket 32 ülkeye doğalgaz iletiyor, dağıtıyor.

Bu hatlardan biri malum Karadeniz'in altından geçip Samsun'a ulaşan Mavi Akım hattı. Türkiye, doğalgazının önemli bir miktarını işte bu hattan sağlıyor. Yapım halinde başka önemli hatlar da var elbette. Kuzey Akım ya da Baltık Hattı denen hat ile şirket başta Almanya olmak üzere birçok Avrupa ülkesine önemli miktarlarda doğalgaz sağlamayı planlıyor. Bu hatta ilaveten şirket İtalyan ENI şirketi ile Güney Akım projesini yürütüyor. Bu hattın Bulgaristan ve Sırbistan kolları geçen ay bu ülkelerle imzalanan anlaşmalarla gerçekleşme safhasına da girmiş bulunuyor.

LNG denen sıvılaştırılmış doğalgaz alanında da Gazprom, 2005 yılından bu yana önemli adımlar atmış bulunuyor. Şirket 2005 yılında ilk defa özel tankerlerle Amerika'ya LNG sevk etmişti. 2006 yılında da İngiltere, Japonya ve Güney Kore de şirketten LNG almışlardı. Önümüzdeki yıllarda büyük gelişme göstermesi beklenen LNG alanında da şirket ön sıralarda yer almayı planlıyor ve bu alanda yeni hamlelere hazırlanıyor.

Çoğunlukla doğalgaz devi olarak bilinen, anılan Gazprom, aynı zamanda bir ham petrol devi de... Rusya'nın büyük petrol devlerinden Sibneft'e sahip olmasından sonra Gazprom, ham petrol rezervleri bakımından bugün dünyanın ya üçüncü ya da dördüncü ham petrol devi sayılır. Birinci dev şüphesiz 263 milyar rezervle Suudi Arabistan, ikinci ya 140 milyar varille İran ya da buna yakın durumda olan Irak. Gazprom'un rezervi ise 120 milyar varil civarında bulunuyor.

Piyasa değeri 2007 Aralık ayı itibarıyla 345 milyar dolar. Bu da Gazprom'u dünyanın üçüncü büyük şirketi yapıyor. Birinci şirket 513 milyar dolarla Amerikan Exxon Mobil, ikinci ise 424 milyar dolarla yine Amerikan General Electric şirketleri.

On beş yılda bu değere, büyüklüğe ulaşmayı başaran Gazprom, şüphesiz daha da büyüyecek. Stratejiler, planlar böyle. Afrika'dan Asya'ya, Amerika'dan Avrupa'ya kadar geniş bir coğrafyada şirket bugünkünden daha aktif olmayı hedeflemiş bulunuyor.

Devlet kontrolünde olmasından dolayı Kremlin'in kolu da denen şirket şüphesiz Rus devletinin milli çıkarlarını gözetiyor, Rus dış politikasının yürütülmesine büyük katkı sağlıyor.

15. yılında Gazprom, işte böylesine büyük bir dünya devi haline gelmiş bulunuyor.