Mazıdağı ilçesine bağlı Bilge Köyü'nde 44 kişinin hayatını kaybettiği olayla ilgili olarak Mardin üzerinde yoğunlaşan önyargıları yıkmak için "Değişim ve Gelecek Arayışı: Yerel Kalkınma Yerel Demokrasi ve Sosyal Dokunun Rehabilitasyonu" konulu uluslararası bir sempozyum düzenlendi. Artuklu Üniversitesi Kültür Merkezi'nde düzenlenen sempozyum öncesinde bir konuşma yapan Mardin Valisi Hasan Duruer, tarihi kentle ilgili ilginç itiraflarda bulundu. Vali Duruer, Mardin'de değişim ve geleceği iyi anlayabilmek için öncelikle sosyal dokuyu ve ekonomik potansiyeli çok iyi bilmek gerektiğini kaydetti. Mardin'in çok kültürlü, çok dilli ve çok ırklı bir kent olduğunu, bunun da yüzyıllardan beri böyle devam ettiğini aktaran Vali Duruer, son yıllarda terörle birlikte çok kültürlülüğün, çok dinliliğinin, çok ırklılığın yavaş yavaş sona erdiğini gördüklerini ifade etti. Duruer, "Yerli halk büyük şehirlere göçmüştür. Çevrenin merkeze baskısının artması çok kültürlü toplumu çözmüştür. Toplum sıradanlaşmaya ve içine kapanmaya başlamıştır. İnsanlar her şeyi devletten ve başkalarından beklemektedir." dedi.

Mardin'de cemaat toplumu özelliklerinin hâkim olduğuna vurgu yapan Vali Duruer, bireyselliğin olmadığı, iktisatlaşma ve meslek sahibi olmanın son derece zayıf olduğu, hakkın; hukuk yerine güçle alındığı ve duyguların aklın önünde olduğu görüşlerine yer verdi.

KIZ ÇOCUKLARI OKUTULMUYOR

Sosyal tespitlerin yanında eğitim alanında da çok geride olduklarına dikkat çeken Vali Duruer, kentin istatistiki verilerine dikkat çekti: "18 yaşın altındaki nüfus yüzde 50'dir. 30 yaşın altındaki nüfus oranımız yüzde 68,5'tir. Hane halkı sayısı 7,8'dir. Bunu da büyük ölçüde memurlar düşürmektedir. Normal halka baktığımızda bu rakam 10'dur. Ortaöğretimde okullaşma oranı yüzde 44, kızlarda maalesef yüzde 33,7'dir. 24 bin kız çocuğu orta öğretime devam etmemektedir. Kırsal kesimdeki kadınlarımızın yüzde 80'i Türkçe bilmemektedir."

Mardin Belediye Başkanı Beşir Ayanoğlu da Bilge Köyü'ndeki olayı algılamada güçlük çektiklerini söyledi. Olayı 'travmatik' bir olgu olarak nitelendiren ve bu acı hadise ile ani yüzleşmenin şokundan yeni yeni kurtulmaya başladıklarını belirten Başkan Ayanoğlu, "Yıkmamız gereken tek şey önyargılarımızdır. Farklıkların bir arada ve barış içinde yaşaması, Mardin söz konusu olduğunda tamamen gerçek ve toplumsal canlılığı olan bir durumdur. İşte bir yerel yönetim olarak bu resmi korumaya azimliyiz ve kararlıyız. Sizden bu kararlılığa destek vermenizi bekliyoruz." diye konuştu.

Açılış konuşmalarından sonra sempozyumun ilk oturumuna geçildi. UNESCO gönüllüsü ve Mimar Sinan Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kenan Mortan başkanlığında yapılan oturumda yerel kalkınma konusu ele alındı. Oturumda TESEV Yöneticisi Fikret Toksöz, Mardin Valisi'nin ortaya çıkardığı tabloya ek olarak TESEV olarak hazırladıkları rapor sonucunda Mardin'deki insani gelişmişlik ölçünün Afrika ülkelerinden Ekvator'un bile gerisinde olduğuna dikkat çekti.

Sempozyumda bir sunum yapmak üzere Mardin'e gelen gazeteci-yazar Taha Akyol da Vali Hasan Duruer'in ortaya koyduğu acı tablo karşısında üzüntü içinde olduğunu belirterek, 24 bin kızın okumamasının sosyalleşmenin önünde büyük bir sorun teşkil ettiğini söyledi. Gazeteci Cengiz Çandar da Bilge köyünde cereyan eden üzücü olayın Mardin ismini lekelemesinden dolayı taşıdığı üzüntüsünü dile getirdi.

Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hüseyin Yayman, Bilge Köyü olayını eğitim ve cehalete bağlanmanın çok yanlış olduğuna değindi. Yaman, "Bunu yaptığınız takdirde hem bölge halkına haksızlık yapmış olursunuz." değerlendirmesini yaptı.

(CİHAN)