Türkiye genelindeki hayvan borsaları ve ihracatçılardan alınan bilgiye göre, artışta ihracatın fazlalaşması ve hayvan varlığının giderek azalması etkili oluyor.

Yem fiyatlarındaki artışla birlikte özellikle küçük çaplı yetiştiriciler, dişi hayvanlarını da kurbanlık olarak değerlendirdi. Kurban Bayramı sonrası da kesime devam edilmesiyle hayvan varlığı önemli ölçüde azaldı. Uzun süredir ihracat yapamayan firmaların, Lübnan ve Kuzey Afrika'dan gelen taleplere yanıt vermek için piyasa girmesi fiyatları yükseltmeye başladı.

Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Gaziantep Ticaret Borsası Başkanı Ömer Çelik, girdi maliyetlerinin yükselmesinin hayvan varlığını olumsuz yönde etkilediğini, özellikle koyun sayısında önemli gerilemeler yaşandığını söyledi.

Bu konuda destek bulamayan üreticinin hayvanını kesmeye mecbur kaldığını kaydeden Çelik, hayvan sayısının azalmasıyla fiyatların yükseldiğini belirtti.

Kurların yükselmesiyle hayvan ihracatının kazançlı hale gelmeye başladığını ancak satacak hayvan bulamadıklarını belirten Çelik, şu bilgileri verdi:

“Bize bir kaç Kuzey Afrika ülkesinden 50 bin küçükbaş hayvan talebi geldi. Ama gönderemiyoruz, çünkü hayvan yok. Bu durumun önüne geçmek için küçük üreticinin hayvanlarını kesmesini engellememiz gerek. En azından belli bir dönemde kestirmemeliyiz. Ancak şu anki arpa ve yem fiyatlarıyla bu mümkün değil. Çünkü onlar da çaresizlikten kesimi tercih ediyor. Bu süreci görerek yetkilileri uyarmıştık. Ancak destek yönünde hiçbir şeyin yapılmaması piyasayı bu hale getirdi.”

Küçükbaş havyan fiyatlarının yükselmesinin tüketiciyi henüz çok fazla etkilemediğini de ifade eden Çelik, “Vatandaşın alım gücü yüksek olsaydı kuzu etinin raftaki fiyatları patlardı. Talebin yüksek olmaması fiyatları tutuyor” diye konuştu.

SATICILAR ALICI OLDU

Denizli Ticaret Borsası Canlı Hayvan Pazarı Sorumlusu İsmail Hıçkıran, kuzu fiyatlarının hızlı yükselişini sürdürdüğünü belirtti.

Borsada dana etinin kilogramının 8,8 TL'den işlem gördüğünü, bu rakamın geçen yıl aynı dönemde gerçekleşen fiyatın altında olduğunu belirten Hıçkıran, normal şartlarda dana etiyle aynı seviyede olması gereken kuzu eti kilogram fiyatının ise 14 TL'ye ulaştığı söyledi. Farkın bu kadar açıldığını hiç görmediğini söyleyen Hıçkıran, ulaşılan rakamın son yılların en yükseği olduğunu savundu.

Denizli Borsası'nın genelde tüketim pazarı olduğunu, alım yönünde işlem yapıldığını ifade eden Hıçkıran, “Son aylarda malını satmak için pazara gelen üretici yok. Tam tersine geçen yıl malını satmak için Erzurum, Konya, Adana gibi bölgelerden gelen üreticiler, şimdi alım yapmak üzere geliyorlar. Kurban Bayramı sonrası fiyatların çıkması normaldir. Ama hiç bu kadarını görmemiştik” diye konuştu.

Bahar aylarında özellikle İç Anadolu bölgesinden gelecek hayvanlarla piyasanın biraz rahatlayabileceğini tahmin ettiklerini dile getiren Hıçkıran, fakat eski seviyelere inmenin mümkün gözükmediğini dile getirdi.

Tüketicinin fiyatların yükselmesiyle dana etine yöneleceğini, bunun et fiyatlarının geneline de etkisi olacağını ifade eden Hıçkıran, “Bazı kasapların kuzudaki yükselişi tüm et ürünlerine yansıtması da muhtemeldir” diye konuştu.

Güneydoğu Anadolu Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Rüştü Yıldız da kurların yükselmesiyle uzun süredir ihracat yapamayan firmaların bazı bağlantılar içine girdiğini söyledi.

Gaziantep'in hayvan ihracatında en önemli merkez olduğuna dikkati çeken Yıldız, Kurban Bayramı'nda bu yana 70-80 bin adet kuzu ihracatı yaptıklarını söyledi. Yıldız, ihracatın ağırlıklı olarak Mersin Limanı'ndan Lübnan ve diğer Kuzey Afrika ülkelerine yapıldığını da sözlerine ekledi.

Birlik rakamlarına göre Lübnan'a Ocak ve Şubat aylarında toplam 1 milyon 400 bin dolarlık küçükbaş hayvan ihracatı yapıldı.