Yazın en sıcak günleri yaşanırken, sizin ve ailenizin sağlığını korumak için bir rehber hazırladık. Uzman doktorlar belki de hayatınızı kurtarabilecek tavsiyelerde bulundu. Tatil yapayım derken kalp krizi geçirme riskin var mı? Tatilde kilo verilir mi? Sıcaklar düşük riskini artırıyorsa, hamilelerin tatili nasıl olmalı? Çocuklar için en ideal tatil önerileri neler? Sağlıklı bir yaz sezonu geçirmenin yolları bu dosyada...

Yaz sıcaklarının iyice bastırması kalp hastaları için büyük bir risk oluşturuyor. Uzmanlar, alınacak çok basit önlemlerle kalp hastalarının yazı turp gibi geçirebileceğini söylüyor. Bunun başlıca şartı; günde 2.5 litre su içmek... Susuzluğun kalbi yorduğunu söyleyen uzmanlar, "Susamayı beklemeden su içmek şart" diyor.

SUSUZLUK YAZIN KALP KRİZİNİ TETİKLER

Futbol Federasyonu Başkanı Hasan Doğan'ın Bodrum'da tatil yaparken aniden kalp krizi geçirip hayatını kaybetmesinin ardından, hastanelerin check-up departmanlarının önünde uzun kuyruklar oluştu. Doğan'ın ölümü pek çok kişiyi üzdü ve korkuttu. Peki son derece sağlıklı görünen biri aniden ölebilir mi? Ağır yemek yemek, saunaya girmek ya da stresli maçları seyretmek ölümcül olabilir mi?

Anadolu Sağlık Merkezi'nin Kalp Sağlığı Koordinatörü Prof. Dr. Serdar Çiçek ve Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Ertan Ökmen sıcak hava ve kalp hastalıkları arasındaki bağlantıyla ilgili soruları yanıtladı:

2.5 LİTRE İÇMEK ŞART!

* Sıcak hava, bir kalp krizi nedeni midir?

Prof. Dr. Sertaç Çiçek: Sıcaklar kendi başına kalp krizi nedeni değildir ama kalp hastalığı olan kişilerde kalp krizini tetikler.

Doç. Dr. Ertan Ökmen: Yüksek tansiyon hastaları, kalp hastaları ve diyabet hastaları sıcaklarda daha büyük risk altındadır. İdrar söktürücü ilaç kullananlarda risk daha da fazladır. Onlar farkına varmadan daha çok sıvı kaybederler ve daha fazla su içmeleri gerekir. Su içmek için susamayı beklemeyin. Susamak zaten vücudu zorlamak ve alarma geçirmek anlamına gelir. Günde 2.5 litre su içmeyi alışkanlık haline getirin.

* Sıcak havalarda aşırı yemek yemenin ölümcül etkileri olabilir mi?

Doç. Dr. E.Ö.: Eğer kalp hastasıysanız ve ağır yedikten sonra bir de egzersiz yaparsanız; çok ciddi sorunlar ortaya çıkabilir. Kalp krizi riski doğabilir. Kalp hastalığı ya da riski olan insanların ağır yemek yiyerek sokağa çıkmalarını ve yemekten sonra egzersiz yapmalarını önermiyoruz. 'Çok yedim, yediklerimi eriteyim' diyerek; yemekten hemen sonra yürüyüş yapmak, merdiven çıkmak ya da spor yapmak yanlış olur. Herkese, yemekten sonra vücutlarını bir saat dinlenmeye bırakmayı öneriyorum.

KOŞMAYI ÖNERMEM

* Sıcaklarda egzersiz yapmak için en uygun zaman dilimi nedir?

Doç. Dr. E.Ö.: Sabah erken saatleri ya da akşam saatlerini öneririm. Sağlıklıysanız; her gün ya da haftanın en az 4 günü 30 dakika yürüyüş yapmanız yeterlidir. Koşmayı ise kesinlikle tavsiye etmem. Kalp hastaları için uygun olan egzersizi, mutlaka doktorlar belirlemelidir.

Sıcak, hastalığa davetiye çıkarır mı?

Sıcaklar insanları bunaltmakla kalmıyor, pek çok sağlık sorununu da beraberinde getiriyor. Yazın en sıcak günleri yaşanırken, sizin ve ailenizin sağlığını korumak için bir rehber hazırladık. Uzman doktorlar belki de hayatınızı kurtarabilecek tavsiyelerde bulundu. Tatil yapayım derken kalp krizi geçirme riskin var mı? Tatilde kilo verilir mi? Sıcaklar düşük riskini artırıyorsa, hamilelerin tatili nasıl olmalı? Çocuklar için en ideal tatil önerileri neler? Sağlıklı bir yaz sezonu geçirmenin yolları bu yazı dizisinde...

Kalp hastasına hamam ve sıcak banyo yasak!

* Kalp hastaları saunaya ya da hamama girmemeli mi?

Doç. Dr. Ertan Ökmen: Bir kalp hastasının sauna ve hamamla işi olmaz. Çok sıcak banyo bile önermem. Sıcakta damar genişler, su kaybı olur ve kalp hızlanır. Soğuk da, sıcak kadar etkilidir. Soğuk sulara dalmayı da, kalp hastalarına önermem.

Prof. Dr. Sertaç Çiçek: Saunanın şok havuzu kalp hastası için intihardır. Sıcak suya girip damarları genişletmek, kalbi zorlar. Üzerine bir de bir anda damarları soğuk su ile büzmek, çok tehlikelidir. Sporlardan yüzme yararlıdır ama bunu yarış içinde yapmamak önemli.

* Tansiyon hastası olmak, kalp hastası olmak demek mi?

Doç. Dr. E.Ö.: Tansiyon ve kalp hastalığı et ve tırnak gibidir, birbirinden ayrılmaz. Yüksek tansiyon kalp hastalığının nedenlerindendir. Tansiyon için ideal rakam büyük tansiyonun 12'nin, küçüğün ise 8'in altında olmasıdır. Büyük tansiyonu 14, küçük tansiyonu ise 9 sınırında olan kişilerde ilaca başlanmaz ama bunlar hipertansiyon adayı olarak görülür.

40'TAN SONRA DİKKAT!

* Her türlü check-up yapılsa bile bazı kalp hastalıkları anlaşılmayabiliyor mu?

Doç. Dr. E.Ö.: Check-up yüzde 80 kalp hastalığını ortaya çıkarır. Ama 40 yaşından sonra kendinizi sorgulayın. Şeker hastalığınız ve tansiyonunuz varsa, sigara içiyorsanız, şişmansanız, egzersiz yapmıyorsanız, stresli bir hayatınız varsa, ailenizde kalp hastalığından erken yaşta ölüm varsa ya da kolesterolünüz yüksekse, risk altındasınız demektir.

* Hasan Doğan'ın ölümünün ardından, stresin kalp kirizi üzerindeki etkisi tartışıldı...

Doç. Dr. E.Ö.: Stres ve aşırı yorgunluk, kalp krizini tetikleyici faktörlerdir. Uzun süreli kronik stres, çok stresli iş ve kötü evlilik de kalp hastalığı nedenidir. Ancak ani stres etkisini 10-15 gün sonra göstermez. Kalp krizi yaratacaksa o an yaratır.

Prof. Dr. S.Ç.: Ben kısa süreli stresin kalp krizinde çok etkili olduğunu düşünmüyorum. Sağlıklı bir insan ne kadar stres yaşarsa yaşasın kalp krizi geçirmez. Ani stres 15 gün sonra kriz geçirmenize neden olmaz.

YÜZDE 90'I KURTULUYOR

* Kalp krizi geçiren hastalarınızın ne kadarını kurtarabiliyorsunuz?

Prof. Dr. S.Ç.: Hastanın hastaneye ulaşması sağlanırsa, yüzde 90 kurtulur. Yüzde 10 hasta zordur. Onlar hastaneye ulaşsa bile, kurtarılamayabilir. Zamanında müdahale çok önemlidir. İnsanların bu nedenle göğüs ağrısını iyi tanıması lazım. Göğüs ağrısı çeken insanlardan çok dikkatli olmalarını istiyoruz çünkü en basit ağrı bile, kriz belirtisi olabilir.

* Kalp hastaları saunaya ya da hamama girmemeli mi?

Doç. Dr. Ertan Ökmen: Bir kalp hastasının sauna ve hamamla işi olmaz. Çok sıcak banyo bile önermem. Sıcakta damar genişler, su kaybı olur ve kalp hızlanır. Soğuk da, sıcak kadar etkilidir. Soğuk sulara dalmayı da, kalp hastalarına önermem.

Prof. Dr. Sertaç Çiçek: Saunanın şok havuzu kalp hastası için intihardır. Sıcak suya girip damarları genişletmek, kalbi zorlar. Üzerine bir de bir anda damarları soğuk su ile büzmek, çok tehlikelidir. Sporlardan yüzme yararlıdır ama bunu yarış içinde yapmamak önemli.

* Tansiyon hastası olmak, kalp hastası olmak demek mi?

Doç. Dr. E.Ö.: Tansiyon ve kalp hastalığı et ve tırnak gibidir, birbirinden ayrılmaz. Yüksek tansiyon kalp hastalığının nedenlerindendir. Tansiyon için ideal rakam büyük tansiyonun 12'nin, küçüğün ise 8'in altında olmasıdır. Büyük tansiyonu 14, küçük tansiyonu ise 9 sınırında olan kişilerde ilaca başlanmaz ama bunlar hipertansiyon adayı olarak görülür.

Kadınlar daha riskli!

*Genç hastalarda kalp krizi daha mı ölümcül?

Prof. Dr. Sertaç Çiçek: Kalp krizi aslında kadınlar için daha ölümcüldür. Çünkü kadınlar, kalp krizi geçirdiklerini fark etmiyorlar. Krizi kendilerine konduramadıkları için onlarda daha fazla ölüm görülüyor.

ASPİRİN ÇİĞNETİN!

*Kalp krizi geçiren birine, hastaneye gidene kadar nasıl müdahale edilmeli?

Doç. Dr. Ertan Ökmen: Hastanın şuuru kapalıysa yapacağınız ilk iş acile ulaşmaktır. 112'yi arayıp, hastanın solunumunu açın yeter. Şuuru açıksa, hemen onun kalp hastası olup olmadığını öğrenin. Kalp hastası ise ve ilaç kullanıyorsa, ona dil altı hapı verebilirsiniz. Eğer değilse, sakın vermeyin. Sıkı giysilerini gevşetip, onu rahat pozisyona getirin. Ambulansı arayın ve bu sırada ona aspirin çiğnetin.

BODRUM TEHLİKELİ Mİ?

*Bodrum'da tatil yapmak, kalp hastaları için tehlikeli bir durum yaratır mı?

Prof. Dr. Sertaç Çiçek: Asla böyle bir şey söyleyemeyiz. Ama nem tehlikelidir, kalbin yorulmasına neden olur. Sıcak yerlerde dikkat etmek gerekir.

*Hastalarınıza, kalp sağlıkları için Euro 2008 maçlarını seyretmemelerini tavsiye ettiniz mi?

Doç. Dr. Ertan Öktem: Böyle bir hakkım yok. Gerekli de değil. Sadece tepkileri kontrol altına alabilir. Maalesef biz heyecanlı bir milletiz. Bir şekilde heyecanla mücadeleyi herkesin öğrenmesi lazım. Heyecanı gidermenin en önemli yolu egzersizdir. Egzersiz yapan insanlar daha kontrollüdür.

Hamileler Adalar'da astımı olanlar ise Assos'ta tatil yapsın

Sıcaklarının iyice bastırmasıyla, herkes tatil yörelerine akın ediyor. Dr. Sedef Altınışık, hasta insanların gidecekleri yöreleri özenle seçmelerini öneriyor. Hamileler için Adalar turuna çıkmak ideal! Astımı olanlar ise Assos'a gidebilir!

Anadolu Sağlık Merkezi'nden Dahiliye Uzmanı Dr. Sedef Altınışık, yaz sıcaklarından korunmanın başlıca yollarını anlattı:

* Sıcak çarpması nedir?

Sıcak çarpması hızla tıbbi yardım alınması gereken, acil bir durumdur. Belirtilerinin sinsice başlaması ve tablonun hızla ilerlemesi nedeni ile çok tehlikelidir. Aşırı sıcaklara kusma ve ishal gibi su kaybını artıran hastalıkların eşlik etmesi; sıvı kaybını ciddileştirir ve sıcak çarpması bu durumda daha çabuk gelişir. Eşlik eden kalp, damar ve böbrek hastalıkları veya diyabet; bu tabloyu daha da çabuklaştıracak ve ağırlaştıracaktır. Sıcak çarpmasının başlıca belirtileri yüksek ateş, hızlanmış nabız, ruhsal bozukluklar, uyumsuzluk, baş ağrısı, sersemlik, yürümede zorlanma, bulantı ve kusmadır. İleri evrelerde bilinç kaybı da görülebilir. İlerlemiş sıcak çarpması tehlikelidir. Hastaların yüzde 20'si ölür. İyileşenlerin sinir sisteminde kalıcı hasar oluşabilir. Denge ve hareket uyumlarının normale dönmesi ise aylar alır.

* Sıcak havada arabayla uzun yolculuk yapmak tehlikeli mi?

Sıcak hava, park halindeki arabaların içinde akla gelmeyen potansiyel bir tehlike olarak depolanır. Gölge olmayan ve havalanması az olan bu ve benzeri yerlerde, özellikle dikkatli olmak gerekir. Sıcak havada, yolda seyir halinde olması gerekenlerin yanlarında her zaman bir şişe su bulundurmalarında çok büyük yarar vardır.

YORULMAYIN

* Sıcak havalarda egzersiz yapılabilir mi?

Sıcak havalarda egzersiz yapma konusunda çok ısrarcı olmamak ve hızlı hareket etmekten kaçınmak gerekir. Koşu ya da yürüyüş gibi aktivitelerin sabah gündoğumu ya da akşam günbatımı saatlerinde yapılmasında yarar vardır. Egzersiz sırasında nefes darlığı veya çarpıntı hissi olursa; vücudu soğutabilmek için duş alınması gerekir. Baygınlık veya fenalık hissi olduğunda ise; egzersizin hemen bırakılmasında ve dinlenme pozisyonuna geçilmesinde yarar vardır.

* Aşırı sıcaklardan özellikle kimlerin korunması gerekir?

4 yaşından küçük çocuklar ile 65 yaşın üzerindeki erişkinler, vücutları ısı değişikliklerine hızla uyum sağlayamadığından; kilosu ideal kilonun üzerinde olanlar ise vücutları daha çok ısı tuttuğundan sıcaktan korunmak için özel çaba harcamalıdır.

KALP HASTASI İÇİN EN UYGUN YER ÇEŞME!

* KOAH ve astım hastaları yüksek rakımlı yerlere, alerjik bünyeli kişiler de tropikal bölgelere ve tozlu yerlere gitmemeli. Bu kişiler Kaz Dağları, Assos, Küçükkuyu, Yeşilyurt, Adatepe ve Altınoluk'ta tatil yapabilir.

* Yüksek tansiyon ve kalp hastaları çok sıcak bölgeler yerine Çeşme, Kuşadası, Ayvalık, Cunda, Edremit ya da Karadeniz Bölgesi'ni tercih etmeli.

* Diyabet hastaları her yere gidebilir ancak seyahatte diyetlerine dikkat etmeliler. Kıtalararası seyahatlerde ise, insülin doz ve saatlerini ayarlamalılar. Tatil için en uygun yerler; tatil köyleri, golf tesisleri, Yunan Adaları ve Belek'tir.

* Romatizmal rahatsızlıkları olan kişiler, fiziksel aktivitenin fazla olduğu tatil tiplerini tercih etmemelidir. Mavi Yolculuk ve kaplıcalar, tam onlara göredir.

* Sedef ve deri rahatsızlığı olan kişiler, çok sıcak yerleri tercih etmemeli ve güneşten iyi korunmalıdır. Kaplıcalar ve Karadeniz Bölgesi, onlara göredir.

* Gebeler uzun uçak seyahatleri yapmamalıdır. Erken doğum ihtimaline karşı, hamileliklerinin son 3 ayında mümkünse seyahat etmemeleri gerekir. Günü birlik turlar; mesela Adalar'a yapılanlar onlara göredir.

* Çocuklar güneşe karşı çok faktörlü güneş kremleri kullanmalıdır. Aileleri tatil boyunca gözlerini onlarda ayırmamalıdır. Fethiye, Bodrum ve Antalya'daki tatil köyleri; ailece tatil yapmak için son derece uygundur.

Migreni olanlar gözlük takmadan dışarı çıkmasın!

* Aşırı sıcak, baş ağrılarını artırır mı?

Aşırı sıcakta görülebilen başlıca ağrılardan biri; baş ağrısıdır. Kas kasılmaları ense kaslarında oluştuğunda şiddetli ağrı yapabilir. Aşırı sıcaklar migren ataklarını da tetikleyebileceği gibi, atak sırasında ışıktan rahatsızlık duyan hastalarda güneş ışığı çok ciddi sorun oluşturabilir. Bu nedenle bu hastaların aşırı sıcakta kalmaması ve güneş gözlüğü olmadan sokağa çıkmamasında yarar vardır. Aşırı sıcakta baş ağrısı çeken ve daha önce benzer bir durumla karşılaşmamış olan kişiler, mutlaka doktora başvurmalıdır. Zira sıcak çarpmasından ani tansiyon yüksekliğine ve beyin kanamasına kadar birçok ciddi hastalık, baş ağrısı ile kendisini gösterebilir. Ayrıca aşırı terlemeyle birlikte su ve mineral kaybı da baş ağrısına ve yaygın kas ağrısına yol açabilir. Bu nedenle sıcak havalarda bol bol su içilmeli ve tuz miktarı doğru ayarlanmalıdır.

KETEN ELBİSELER GİYİN!

* Sıcak çarpmasından korunmak için neler yapılmalıdır?

Günde en az 8-10 bardak su içmek, alkol ve kafein tüketimini kısıtlamak ve sıcak havada ağır iş yapmaktan mümkün olduğunca kaçınmak gerekir. Ayrıca, anti histaminik içeren alerji ilaçları ve idrar söktürücü ilaçlar da, sıcak çarpmasına yatkınlığı artırdıkları için mutlaka doktora danışılarak, kontrollü bir şekilde kullanılmalıdır. Vücudun kendisini soğuk tutabilmesini kolaylaştırabilmek için keten gibi gevşek dokumalı, hafif kumaşlar ile üretilmiş bol ve açık renk giysiler tercih edilmelidir. Açık havada bulunanlar mutlaka şapka ve güneş gözlüğü kullanmalıdır. Güneşten korunabilmek için dışarıya çıkmadan 20-30 dakika önce, cildinize yüksek koruma faktörlü kremler uygulamayı da ihmal etmemeniz yararlıdır.

25 DERECE İDEAL!

* Klimanın sağlığa zarar vermemesi için ne şekilde kullanılması gerekmektedir?

Aşırı sıcak ortamdan hızlı bir şekilde aşırı soğuk ortama geçmek, bazı hastalıklara yakalanma riskini ciddi anlamda artırmaktadır. Bu nedenle klimaların, belirli zaman aralıklarında yavaş yavaş ısısını düşürerek kullanılması gerekir. Sıcaktan çok bunaldıkları için bir an önce serinlemek isteyen kişiler, klimalarının ayarını birden en soğuk konuma getiriyorlar. Bu gerçekten çok büyük bir hatadır. Klimalar; mutlaka belirli zaman aralıklarında yavaş yavaş soğutularak kullanılmalıdır. Bu sayede vücut, gerçekleşen ısı değişikliğine uyum sağlayabilme imkanını bulacaktır. Örneğin dışarıda sıcaklık 35 derece ise, klimanın çalıştırılacağı ortamdaki sıcaklık, belirli aralıklarla 5'er derece düşürülmeli ve son olarak 25 derecede sabitlenmelidir.

GÜNEŞ ÇARPMASI DURUMUNDA BUNLARI YAPIN:

* Hasta, gölge bir yere götürülmeli.

* Hasta, çok hızlı bir şekilde soğutulmalı.

* Hastanın vücut sıcaklığı takip edilmeli. Sıcaklık 38-39 dereceye düşünceye dek, onu soğutmaya devam edilmeli.

* Hastaya kesinlikle alkollü içecekler verilmemeli.

* Hastanın bilinci ve davranışları normalse; ona içecek bir şeyler verilmeli.

* Eğer bilinci yerinde değilse; hastaya içecek bir şey verilmemeli. Çünkü bu; boğulmasına neden olabilir.

* Hasta kusuyorsa; yan ya da yüzükoyun yatırılmalı.

* İlk müdahaleden sonra acele tıbbi yardım çağırılmalı.

Çocuklar için en az 40 faktörlü koruma kullanın

Tatilde çocuğunuzu güneşin zararlı ışınlarından korumak istiyorsanız; onu 10.00-16.00 arası güneşe çıkarmayın, en az 40 koruma faktörlü bir koruma ürünü kullanın, açık renkli, bol kıyafetler giydirin ve geniş kenarlı şapkalar takın.

Yaz tatiliyle birlikte kış boyunca evde oturmak zorunda kalan çocuklar kendilerini sokağa atar. Ancak sokakta, deniz kenarında, havuzda çok fazla vakit geçiren çocuk tehlikeye de fazlasıyla açık olur. Anadolu Sağlık Merkezi'nden Çocuk Hastalıkları Uzmanı Dr. Özlem Ketenci Altıkardeşler, yazın çocukların sağlığını koruyabilmekle ilgili soruları yanıtladı:

* Çocukları aşırı sıcaklardan korumak için nelere dikkat etmek gerekir?

Güneş yanıkları ve sıcak çarpmasını engellemek için öncelikle güneş ışınlarının daha yoğun olduğu 10.00- 16.00 saatleri arasında çocukları güneşe çıkartmamaya çalışmalıyız. Güneşe çıkarken açık renkli, vücudu sarmayan kıyafetler giydirilmeli, geniş kenarlı şapkalar kullanılmalıdır. Ayrıca güneşe çıkmadan yarım saat önce güneş kremi sürülmelidir. Deniz veya havuz kenarındayken şemsiye altında olunsa bile, yerden güneş ışınları yansıyabileceği için mutlaka en az n0 koruma faktörlü güneş kremleri kullanılmalıdır. Aşırı sıcaklarda terlemeye bağlı olarak vücutta su kaybı olduğu için çocuklara bol bol sıvı verilmelidir. İsilikten korunmak için ince kıyafetler giydirilmeli, ortam ısısı serin tutulmalı, bebek bezleri sık sık değiştirilmeli, her gün duş aldırılmalıdır. İsilik gelişmiş ise en azından günde bir kez, hatta gereğinde iki kez ılık su ile duş aldırılmalıdır, döküntüler alınan önlemler ile gerilememiş ise çocuk hekimine danışılmalıdır.

BEBEĞE ANNE SÜTÜ YETER

* Anne sütü dışında besin alamayan bebeklerde aşırı sıcaklar nedeniyle oluşan su kaybını önlemek için nelere dikkat edilmeli?

Aşırı sıcaklarda çocuklara öncelikle daha serin bir ortam hazırlamak gerekir. Eğer bebek sadece anne sütü ile besleniyorsa, henüz ek gıdalara geçilmemişse; ek olarak su verilmesine gerek yoktur. Bebek anne sütünü yeterli miktarda aldığı takdirde tüm sıvı ihtiyacını da giderecektir. Yani sağlıklı bir bebekte, bebeği istediğinde emzirmek su kaybını önleyecektir. Ancak anne sütü ile beslenen bebeklerde annenin de sıcak havalarda bol sıvı tüketmesi gereklidir. Az sıvı alındığı takdirde süt miktarı azalacağı için, bebek de ihtiyacı olan sıvıyı alamamış olur. Ek gıdalara başlanmış olan bebeklerde ise su takviyesi mutlaka yapılmalıdır.

ENFEKSİYONA DİKKAT!

* Yaz tatilinde çocuklarla yolculuğa çıkarken nelere dikkat etmek gerekir?

Çocuklarla uzun bir yolculuğa çıkılacaksa ve uzun süredir doktor kontrolü yapılmamışsa, çocuk hekimi ile görüşülmelidir. Araba ile yapılacak uzun yolculuklarda, eğer çocuğunuz arabada uyumaya yatkın ise uyku saatine denk gelen zamanda yolculuk yapmayı tercih edebilirsiniz. Trafik kazalarından korunmak için bebek ve çocuklar arabanın arka tarafında, kendi oto koltuklarında seyahat ettirilmelidir. Uçakla yapılacak yolculuklarda, kulak rahatsızlığı olan çocuklar mutlaka doktor görüşü ile seyahate çıkmalıdır.

Kulak enfeksiyonu olan çocuklarda, özellikle ciddi vakalarda enfeksiyon düzelene kadar uçuş yapılmaması gerekir. İniş ve kalkışlarda oluşan basınç değişikliği sonucu kulakta oluşabilecek rahatsızlık nedeniyle bebek emzirilmeli veya biberon, emzik verilmelidir. Büyük çocuklara da çiğnemesini sağlayacak birşeyler verilebilir. Uçak veya arabada çalışan klimalar çocuklarda su kaybına yol açabileceği için, mutlaka düzenli olarak çocuğun sıvı alması sağlanmalıdır. Çocuğun yolda sıkılmasını engellemek için sevdiği veya yeni alınmış, dikkatini çekebilecek oyuncakları, kitapları yanınıza almanız faydalı olacaktır. Özellikle yurtdışına yapılacak seyahatlerde gelişebilecek hastalık ve kazalara karşı sağlık sigortası yaptırmak gereklidir.

Yazın tehlikelerinden çocuğu koruma yolları

6 ayın altındaki bebekler:

* Direkt güneş ışığından korumak için bebeğinizin bacaklarını kollarını kapayacak ince kıyafetler ve başına şapka giydirin.

* Eğer gölgelik ve koruyucu kıyafetler yoksa, açıkta kalan yüzüne ve ellerinin üstüne az miktarda güneş koruyucu sürülebilir.

6 ay-6 yaş arası çocuklar:

* Çocuğunuz dışarı çıkmadan en az 30 dakika önce güneş koruyucuyu açıkta kalan yerlerine sürün ve bulutlu ve kapalı havalarda bile mutlaka kullanın. Koruyucuyu iki saatte bir tekrarlayın.

* Koruma faktörü en az 15 olan, çocuklar için hazırlanmış özel ürünler kullanın.

7 yaş üstü çocuklar için:

* En önemli ve güvenli güneşten korunma yöntemi, güneşe açık bölgeleri kapatmaktır. En az 7-8 cm'lik gölgeliği olan bir kasket ve yüzde 99-100 UV koruması olan güneş gözlükleri takmalarını sağlayın ve mümkün olduğu kadar çok bölge kapayan pamuklu kıyafetler giydirin.

* Mümkün olduğu kadar gölgede kalmalarını ve güneşin en yoğun olduğu sabah 10.00 ile akşam 16.00 arasında güneşe direkt maruz kalmamalarını sağlayın.

* Koruma faktörü en az 30 olan güneş koruyucu kullanın.

* Güneş koruyucuyu, çocuğunuz yüzdükten ve çok miktarda terledikten sonra da mutlaka yenilemeyi ihmal etmeyin.

Sıcak çarpmasına önlem:

* Çocuğunuzun sıcağa ve iklime alışması için, ilk günlerde çok fazla egzersiz yapıp yorulmamasını sağlayın. İklime alışana kadar daha hafif ve kısa süreli egzersizler yapmasına izin verin.

* Uzun süreli aktivitelerden önce sıvı alımının iyi olmasına özen gösterin. Aktivite sırasında da 30-40 kilo civarındaki çocuklarda 20 dakikada 150-200 cc, 50-60 kiloda ise bunun iki katı soğuk su veya sıvı almasına dikkat edin. Çocuğunuz susamış hissetmese bile bu miktarı içmesini sağlayın.

* Açık renkte, pamuklu, tek kat giyecekler giymelerine dikkat edin ve terden ıslanmış olanları hemen kuru olanlarla değiştirin

Havuz kazalarına karşı:

* Çocuğu havuzda veya havuzun yakınında yalnız bırakmayın.

* Bahçenizde havuz varsa etrafını çocuğun boyundan uzun parmaklıkla çevirin

* Havuzun yanında telefon ve kurtarma ekipmanı bulundurun.

* Şişme havuz oyuncaklarından sakının, kurtulmak için sarılabilirler ama can simidi gibi etkili değillerdir.

HAVUZ İÇİN CAN YELEĞİ ALIN!

Çocuklarla yolculuğa çıkarken mutlaka yanımıza alınması gerekenler nelerdir? Çocuklarla yolculuğa çıkarken yanınıza derece, burun tıkanıklığı için serum, fizyolojik damla, parasetamol içeren ilaç, antiseptik kremler, antihistaminik (allerji giderici) ilaçlar, yanık merhemi, böcek ve sinek ısırığı için kullanılabilecek jel, yara bandı almak gerekir. Sivrisinekler için cibinlik bulundurulması da iyi olur. Havuzda veya denizde çocuğun kullanması için can yeleği, güneş sütü, şapka ve plaj terlikleri bavula mutlaka konulmalıdır.

ARILARA KARŞI ÇİÇEKLİ ELBİSE GİYDİRMEYİN!

* Çocuğunuza kokulu sabun, sprey veya parfüm sürmeyin.

* Çocuğunuzu mümkün olduğu kadar, sinek ve böceklerin yuvalanacağı durgun su ve bol miktarda açmış çiçekli bahçelerden veya üzeri kapalı olmayan yemeklerin bulunduğu yerlerden uzak tutun.

* Çok parlak renkli ve büyük çiçek desenli elbiselerden kaçının. Çünkü bunlar böcekleri ve arıları çekebilir.

* Çocukları sinek ve böceklerden korumak için, DEET içeren ve vücudun açık yerlerine sürülen sinek kovucular en etkili yöntemdir.

* Çocuklar için önerilen, yüzde 30 konsantrasyonda DEET içeren sinek kovuculardır. Ancak iki ayın altındaki bebeklerde kullanılmamalıdır.

* Sinek kovucuların içerikleri üründen ürüne değişmektedir. O nedenle mutlaka aldığınız ürünün ne içerdiğine bakın. İçinde ne olduğunu bilmediğiniz ürünleri kullanmayın.

Sabah